تبليغاتX
علوم آزمایشگاهی

علوم آزمایشگاهی

عوارض همراه با سرطان

سرطان يک بيماري عمومي است و مي تواند علائم بسياري از بيماريهاي ديگر را که سرطان نيستند تقليد کند و وقتي که تشخيص سرطان داده شد آنوقت هر چه در بيمار اتفاق مي افتد به سرطان نسبت داده مي شود. چه بسيار بيماري هايي که در سرطاني وجود داشته و قابل معالجه بوده است و در اتوپي تشخيص داده شده است و اصولا علت مرگ عوارض غير قابل درمان نبوده است. بايد به اين گونه بيماري هاي همراه توجه دقيق داشت درمان اين عوارض گاهي سبب شده که بيمار مدتها زندگي راحتي داشته باشد. تشخيص به موقع اين گونه عوارض کمک فوق العاده اي به بيمار مي کند.

  

هيپرکلسمي: هيپرکلسمي مي تواند به صورت يک فوريت پزشکي در بيماران سرطاني بروز کند و در بسياري از بيماريهاي غير سرطاني نيز ديده مي شود مهمترين علل غير سرطاني هيپرکلسمي عبارتند از :

       مدرهاي نوع تيازيد Thiazide ، هيپرپاراتيروئيديسم، سارکوئيدوز، هيپوتيروئيديسم، نارسايي حاد سورنال، اختلالات خوش خيم گلبولين Benign  Monoclonal  Gammopathy ،  سندرم شير و قليايي Milk alkali syndrome  اکرومگالي، هيپوتيروئيدي، نارسايي کليه و پيوند کليه، مرحله پر ادراري نارسايي حاد کليه، هيپروتيامينوز A  بيماري پاژت، بي حرکتي در تخت خواب، مخصوصا در جوانان و هيپرکلسمي بدون علت نوزادان. بيمار سرطاني ممکن است يکي از علل فوق را نيز براي وجود هيپرکلسمي داشته باشد ولي سرطانهايي که در آنها هيپرکلسمي به علت سرطان ديده مي شود عبارتند از:

-         متاستاز استخواني در انواع سرطان.

-         ترشح پاراتومون اکتوپيک در سرطان اپي در موئيد ريه، آدنوکارسينوم کليه، سرطانهاي حفره دهان، سرطان مثانه، سرطان آلت، سرطان پاروتيدوريتکولوم سل سارکم.

-         اختلال در متابوليسم استرولها : در سرطان پستان،

-         ترشح پروستاگلاندين Prostaglandin  در سرطان ريه،

-         بدون علت شناخته شده در لوسمي هاي حاد، لوسمي مزمن ميلوسيتي،

-         درمان با استروژن در سرطان پستان.

 سرطان ممکن است همراه با هيپرپاراتيروئيديسم باشد، فار Farr  و همکارانش در بررسي يکصد بيمار دچار هيپرپاراتيروئيديسم توانستند 34 مورد سرطان، قبل، مقارن و بعد از پديد آمدن آدنوم پاراتيروئيد بيابند. سرطان در اين گروه در پستان، معده، ريه، حلق، کليه و تيروئيد يافت شده است و اين نوع سرطانهاخود نيز مي توانند موجب هيپرکلسمي بدون هيپرپلازي پاراتيروئيد بشوند.

تومورها، موجب هيپرکلسمي با مکانيسم هورموني( اکتوپيک هورمون، پروستاگلاندين و استرولهاي غير طبيعي) و يا با دست اندازي به استخوان مي شوند. درمان با استروژن در سرطان پستان مي تواند موجب هيپرکلسمي شود ولي اين نوع هيپرکلسمي گذرا است و مي توان آن را با اضافه کردن داروهاي سيتوتوکسيک يا ميترامايسين Mithramycein  کنترل کرد. در هر صورت شايع ترين علت هيپرکلسمي سرطان است با، يا بدون متاستاز استخواني.

اگر ميزان کلسيم سرم بالاتر از 15 ميلي گرم درصد يا بالاترباشد  بايد اورژانس طبي تلقي شود. علائم باليني هيپرکلسمي متعدد است :

-         دستگاه گوارش: بي اشتهايي، يبوست، تهوع، استفراغ، دردهاي اولسر مانند پانکرآتيت حاد.

-         دستگاه ادراري: پلي اوري ، نارسايي کليه، سنگ کليه، نفروکالسينوز Nephrocalcinosis  و تشنگي.

-         عصبي: خستگي، ضعف عضلاني، اختلال جهت يابي، منگي، گيجي، اغما و مرگ

-         رواني: بي تفاوتي، افسردگي، جنون

-         کالسيفيکاسيون متاستاتيک : تغييرات قرنيه Band  Keratopathy  نفروکاسينوز، کالسيفيکاسيون عروقي، کالسيفيکاسيون اطراف رگ و کاسيفيکاسيون غضروفها.

 

در هيپرکلسمي شديد يک سندرم کشنده با درد شکم، استفراغهاي مداوم، ضعف عمومي شديد، خشکي بدن (Dehydration)  با ضايعات کليوي پيشرونده ايجاد مي شود که اگر بدون درمان بماند به اغما و مرگ منتهي مي گردد.

 مرگ ناگهاني به علت اختلال الکتريکي قلب نيز ديده شده است، ولي بايد دانست که بعضي بيماران با هيپرکلسمي، 14 ميلي گرم درصد يا بالاتر با علائم خفيف يا بدون علامت مي باشند.( مقدار طبيعي 9/8 تا 1/10 ميلي گرم درصد مي باشد) دانستن مقدار پروتئين سرم مهم است. براي اضافه شدن هر گرم پروتئين کلسيم سرم 8 دهم ميلي گرم اضافه مي شود.

اگر چه بسياري از تومورهاي سرطاني مي توانند سندرم اکتوپيک هيپرپاراتيروئيديسم Ectopica  hyperparathyroidism  ايجاد کنند ولي در سري لافرتي 60   Lafferty درصد بيماران مبتلا به هيپرنفروم و کارسينوم برونکوژنيک بوده اند. مقدار هورمون پاراتيروئيد اندازه گيري شده به روش ايمونولوژي (PTH)  در اين بيماران و مبتلايان به هيپرپاراتيروئيديسم اوليه هر دو زياد شده است بنابراين با اندازه گيري هورمون نمي توان اين دو بيماري را از هم تشخيص داد. ميلوم مولتيپل در بين بيماريهاي سرطاني با هيپرکلسمي بسيار مهم است. هيپرکلسمي در اين بيماران مي تواند موجب نارسايي کليه شود.

درمان هيپرکلسمي به علت سرطان، دادن پردنيزون به مقدار 60 تا 80 ميلي گرم روزانه و بعد مقادير کمتر و رژيم کم کلسيم، اضافه کردن مقدار مايعات بيمار و در صورت لزوم دادن فسفات خوراکي مانند فسفورسودا Phosphosodu  مي باشد. در موارد شديد ( مقدار بالاتر از 15 ميلي گرم درصد) مايعات داخل وريدي ديورتيک، پردنيزون و ميترامايسين Mithramycin  ضروري است.

تزريق داخل رگي مواد فسفاته يا سولفاته صحيح نيست زيرا مي توانند موجب کالسيفيکا سيون متاستاتيک بشوند.

 

هيپوکلسمي: هيپوکلسمي دربيماران مبتلا به سرطان، نادر است ولي در بيماران مبتلا به ضايعات استئوبلاستيک استخوان در سرطان پستان و به طور نادر در کندرسارکم ديده مي شود. در بيماراني که سندرم سو جذب، فقر غذايي شديد ، فيستول روده تغذيه از راه رگ، الکليسم و کمبود منيزيم دارند نيز هيپوکلسمي ممکن است بروز کند.

درمان کمبود منيزيم ممکن است هيپوکلسمي مقاوم به درمان را اصلاح کند. درمان هيپوکلسمي تجويز کلسيم و درمان بيماري اصلي است.

  

هيپوناترمي : هيپوناترمي عارضه بسياري از بيماريها نظير افزايش کل سديم بدن، ( بيماريهاي کبدي، نارسايي قلب، سندرم نفروتيک)، کاهش کل سديم بدن ( نارسايي سورنال، سندرمهاي دفع نمک از کليه، کماي هيپراسمولار  بدون کتوزيس، ديورتيکها) مي باشد. در بيمار سرطاني ممکن است علل فوق سبب هيپوناتر شود و يا آنکه سندرم ترشح نامتناسب هورمون آنتي ديورتيک Inapropriate  Antidiuretic  Hormone (ADH)  موجب هيپوناترگردد.

در سرطانهاي متاستاتيک مخصوصا اگر ميدياستين گرفتار شود سندرم ADH  نامتناسب بروز مي کند. پس از شيمي درماني با آندوکسان وانکووين نيز مي توان اين سندرم را ديد. سل، عفونتهاي ريوي، پرفيري حاد Acute  intermittent  porphyria  ضايعات سيستم عصبي، ميکزدم، استفاده از دستگاههاي تنفس مصنوعي، مرفين، و داروهاي بيهوشي دهنده از علل ديگر سندرم ADH  نامنتاسب مي باشند.

اندازه گيري غلظت سديم در ادرار و اندازه گيري هم زمان اسمولاريته ادرار و پلاسما مي تواند به تشخيص کمک کند، در سندرم ADH نامنتاسب، اسمولاريته سرم پايين است در حاليکه اسمولاريته  ادرار باآن متناسب نيست.

  

کمبود پتاسيم: هيپوکالمي به علت ترشح اکتوپيک ACTH  در سرطان ريه Small cell carcinoma  لنفوم، سرطان جزاير پانکراس انواع غير از سلول بتا. Non  Beta  islet  cell  Tumor  تيموم، سرطانهاي با منشا نورواکتودرم Neuroectoderme  و بعضي سرطانهاي ديگر ديده مي شود. هيپوکالمي مي تواند بعلل ديورتيکها، الکالوز، اسيد دوز شديد و طولاني اسهال و استفراغ، نيز بروز کند. در سندرم ترشح اکتوپيک ACTH  معمولا کاشکسي همراه با هيپوکالمي وجود دارد و قيافه کوشينگوئيد ديده نمي شود. با وجود آنکه مقدار کورتيزول پلاسما بالا است.

بيماري کوشينگ با کم شدن مقدار ACTH در اثر دادن دگزامتازون Dexamethasone   و سندرم کوشينگ با کم بودن ACTH  سرم از بيماري ترشح اکتوپيک ACTH  تشخيص داده مي شود.روش درمان آن ، تجويز قرص پتاسيم و متاپيرون Metopirone = Metyrapone  مي باشد.

زياد بودن پتاسيم: هيپوکالمي ممکن است به علت انسداد مجاري ادرار ديده شود يا با نارسايي کليه پس از شيمي درماني بروز کند. در درمان با آندوکسان در لنفوم بورکيت نيز هيپوکالمي شايع است. انسداد مجاري ادرار به علل غير از سرطان مانند نارسايي دارويي کليه ، بيماري آديسون و انسداد حالب به علت راديوتراپي بايد تشخيص افتراقي داده شود. ممکن است در افزايش پتاسيم دياليز صفاقي يا همودياليز لازم باشد.

بالا بودن اسيد اوريک:هيپريورسمي ممکن است نارسايي حاد کليه و نفروپاتي اسيد اوريک را سبب شود. اين عارضه کاملا قابل پيشگيري است. بيماران مبتلا به لنفوم و لوسمي اغلب قادر هستند که اسيد اوريک خون خود را در حد متناسب قبل از درمان نگاه دارند. ولي درمان يکباره مقدار زيادي اسيد اوريک در خون ايجاد مي کند زيرا به طور ناگهاني مقدار زيادي سلول از بين مي رود.

براي بيماراني که بار اول عمل مي شوند دادن آلوپورينول  Zyloric به ميزان  300 تا 600 ميلي گرم روزانه يک يا دو روز قبل از درمان مناسب است . وضع کليه نيز بايد به خوبي تحت نظر باشد و مقدار زيادي مايع به بيمار داده شود. قليايي کردن ادرار نيز به دفع اسيد اوريک کمک مي کند.

در درمان نارسايي حاد کليه به علت اسيد اوريک مي توان از دياليز استفاده برد معمولا عمل کليه به طور کامل باز مي گردد. معمولا بيماراني پس از درمان اول احتياج به داروهاي ضد اسيد اوريک پيدا نمي کنند. ولي اگر بيماري برگردد و درمان جديد مناسب باشد بهتر است آلوپورينول مجددا تجويز گردد.

  

هيپر تيروئيديسم: علائم تيروتوکسيکوز ممکن است در بيماران مبتلا به تومورهاي با منشا جنيني يا کوريوکارسينوم ويا مول هيداتيفرم پيدا شود. معمولاحجم  تومور اين بيماري به قدري زياد است که سرطان به راحتي مشخص مي شود. تاکيکاري، لرزش و تب ممکن است به اين علت بروز کند. مقدار تيروکسين سرم بالاست.

درمان با پروپرانول Propranol  و يا متي مازول Methimazole  مفيد است. مي توان Thyroid  stimulating  hormone = TSH  و يا Thyrotrophin  Releasing  hormone = TRH  را در تومور يافت.

تشخيص تومور متاستاتيک تيروئيد که تيروکسين ترشح مي کند با ساير سرطانها با يافتن متاستاز در اسکن تمامي بدن با يد 131 و مقدار پايين (TSH)  در سرم داده مي شود.

  

هيپرلپيدمي: تيپ يک و چهار هيپرلپيدمي در بعضي از لنفومها و لوسمي ها يافت شده است. تيپ يک، سه، پنج با ماکروگلوبولينها، ميليوم و لنفوم و تيپ 2 در سندرم نفر و تيک همراه با بعضي از سرطانها مانند هوچکين يافت شده است. اگر پس از درمان هيپرلپيدمي از بين رفت و با عود بيماري بازگشت مي توان تصور کرد  که با بيماري سرطاني همراه بوده است.

  

هيپوگليسمي: انسولينما Insulinoma  تومورهاي رتروپريتونئال و سرطانهاي متاستاتيک يا اوليه کبد هيپوگليسيمي پديد مي آورند. علت پديد آوردن هيپوگليسيمي در تومورهاي رتروپريتونئال بزرگي توده است و گاهي هيپوگليسيمي آن قدر شدت دارد که تزريق مداوم گلوکز و يا دادن گلوکاگون آن را برطرف نميکند. فيبرسارکمها و همانژيوسارکمها، هر دو مي توانند به علت بزرگ شدن فوق العاده هيپوگليسمي ايجاد کنند. اعمال جراحي که حجم تومور را کم مي کند مي تواند هيپوگليسيمي را برطرف مي سازد.

  

بزرگ شدن پستان ها: ترشح اکتوپيک Luteinizing  hormone (LH)

در انواع سرطان ريه و ترشح Human  Chorionic  Gonadotrophin(HCG)  از سرطانهاي تروفوبلاستيک و غير تروفوبلاستيک ( کبد، پانکراس، پستان ، آدرنال، کليه، مليوم، ملانوم) موجب بزرگي پستان مي شوند. در اشخاص مسن ممکن است داروهايي مانند ديژيتال، رزريين، لارگاکتيل، آلداکتون، ديلانتين، سيروز کبدي و همودياليز موجب بزرگي پستان شود.

  

بالا رفتن آميلاز سرم: در سرطان ريه متاستاتيک افزايش آميلاز سرم و ادرار ديده شده است. افزايش به علت ترشح اين آنزيم از بافتهاي سرطاني است و از نظر خواص شيميايي شبيه آميلاز غدد بزاقي مي باشد.

  

اختلالات تغذيه و آب و الکتروليت: در اصل بيماري سرطاني همواره فقر تغذيه دارد.

کاشکسي، کمبود پروتئين و هيپوآلبوميني همواره وجود دارد. علل کاشکسي مي تواند ابتلاء قسمتي از دستگاه گوارش به سرطان باشد. سرطان به طريق مکانيکي موجب اختلال در بلع، حرکت غذا در لوله گوارش و يا جذب مي شود. کمبود پروتئين و هيپوآبومينمي در اغلب کساني که سرطان پيشرفته دارند و در مراحل پاياني هستند، ديده مي شود. آثار کمبود آلبومين وقتي آشکار مي شود که مقدار آلبومين خون به 5/2 گرم درصد و يا کمتر برسد. ورم که در سرطانهاي پيشرفته شايع است به علت کم شدن فشار اسمزي خون در نتيجه از دست دادن پروتئين هاست. وقتي که مقدار کل پروتئين خون به 5/5 گرم درصد يا کمتر و مقدار آلبومين به 5/2 گرم درصد يا کمتر برسد، ادم در پاها پديدار مي شود. درمان با آلبومين بي نمک Salt  poor  albumine  پرخرج است و نتيجه موقتي دارد.

 

+ نوشته شده در  سه شنبه هجدهم فروردین 1388ساعت 0:44 AM  توسط  حسن نعیمی خالدی   | 

اثر هورمون پاراتيروئيد بر غلظت كلسيم و فسفات

اثر هورمون پاراتيروئيد بر غلظت كلسيم و فسفات در مايع خارج سلولي

  1. جذب كلسيم و فسفات از استخوان.
  2. كاهش دادن دفع كلسيم توسط كليه ها.

جذب كلسيم و فسفات از استخوان بر اثر هورمون پاراتيروئيد
اين هورمون دو اثر مجزا بر استخوان از نظر ايجاد جذب كلسيم و فسفات  دارد.

  1. اثر بسيار سريعي است كه در ظرف چند دقيقه به وجود مي آيد كه ناشي از فعال شدن سلولهاي استئوكلاست موجود براي پيشبرد جذب كلسيم و فسفات است.
  2. بسيار آهسته تر بوده و براي تكميل به چند ين روز يا حتي هفته ها وقت نياز دارد و از تكثير استئو كلاستها و به دنبال آن افزايش شديد جذب مجدد استئوكلاستي خود ناشي مي شود، نه از جذب املاح فسفات كلسيم  ازاستخوان.

مرحلة  سريع جذب كلسيم و فسفات
غشاء اوستئو سيتي، يونها ي كلسيم را از مايع استخواني به داخل مايع خارج سلولي تلمبه مي زند و در نتيجه، غلظت يون كلسيم در مايع استخواني را فقط به ميزان يك سوم غلظت آن در مايع خارج سلولي مي رساند.
هنگامي كه پمپ اوستئوسيتي بيش از اندازه فعال مي شود غلظت كلسيم مايع استخواني از اين حد نيز كمتر مي شود و در اين حال املاح فسفات كلسيم از استخوان جذب مي شوند.
اين اثر موسوم به اوستئوليز بوده و بدون جذب ماتريس استخواني انجام  مي شود
هنگامي كه اين پمپ غير فعال مي شود غلظت كلسيم مايع استخواني بالا مي رود و در اين حال املاح فسفات  كلسيم مجدداً در استخوان رسوب مي كند. اما نقش هورمون پاراتيروئيد دراين ميانه چيست؟

  1. غشاء استئو بلاستها و استو سيتها هر دو داراي رسپتورهاي پروتئيني براي گرفتن هورمون پاراتيروئيد هستند.
  2. هورمون پاراتيروئيد مي تواند پمپ كلسيم را قوياً فعال كند.
  3. بدين وسيله موجب گرفته شدن املاح فسفات كلسيم از كريستالهاي آمرف استخواني مي شود كه در نزديكي سلولها قرار گرفته اند.
  4.  هورمون پاراتروئيد اين پمپ را با افزايش دادن نفوذپذيري غشاء اوستئوسيتي به  كلسيم در طرف مجاور مايع استخواني تحريك كرده و بدين وسيله به يونهاي كلسيم اجازه مي دهد تا از مايع استخواني به داخل سلولها ي اين غشاء انتشار يابند.
  5.  آنگاه پمپ كلسيم در طرف ديگر سلولها يونهاي كلسيم را در بقية مسير تا مايع خارج سلولي انتفال مي دهد.

مرحلة آهسته جذب استخواني و آزاد شدن فسفات كلسيم
(فعال شدن اوستئوكلاستها)
فعال كردن اوستئوكلاست ها.(از طريق فرستادن سيگنال ثانويه). در 2 مرحله:

  1. فعال شدن فوري اوستئوكلاست ها ئيكه  از قبل وجود دارند.
  2.  تشكيل اوستئوكلاست هاي جديد از سلولهاي مادر استخواني.

هورمون پاراتيروئيد به مدت چند ين روز موجب رشد خوب سيستم اوستئو كلاستي مي شود.

اثر هورمون پاراتيروئيد بر دفع فسفات و كلسيم به وسيلة كليه ها
هورمون پاراتيروئيد در همان زماني كه ميزان جذب مجدد فسفات را كاهش مي دهد موجب افزايش جذب مجدد توبولي كلسيم در كليه ها مي شود. اين هورمون ميزان جذب مجدد يونهاي منيزيم و يونهاي هيدروژن را نيز افزايش مي دهد. در حاليكه جذب مجدد توبولي يونهاي سديم، پتاسيم و اسيدهاي آمينه را نظير فسفات كاهش مي دهد.
اگر به خاطر اثر دراز مدت هورمون پاراتيروئيد بر روي كليه ها براي افزايش جذب مجدد كلسيم نبود دفع مداوم كلسيم در ادرار سرانجام استخوانها از اين مادة معدني تهي مي كرد.

اثر هورمون پاراتيروئيد بر جذب روده اي كلسيم و فسفات
هورمون پاراتيروئيد جذب كلسيم و فسفات را با افزايش تشكيل 1،25 – دي هيدروكسي كوله كالسيفرول از ويتامين D دركليه ها شديداً زياد مي كند.

اثر ويتامين D بر استخوان و رابطة آن با فعاليت پاراتيروئيد
ويتامين D اعمال مهمي را در جذب استخوان و تشكيل استخوان دارد.
در غياب ويتامين D اثر هورمون پاراتيروئيد در ايجاد جذب استخوان شديداً كاهش مي يابد و يا از بين مي رود.
اين ويتامين جذب كلسيم و فسفات را از لولة گوارش افزايش مي دهد

كنترل ترشح پاراتيروئيد بوسيلة غلظت يون كلسيم
كمترين كاهش  در غلظت يون كلسيم مايع خارج سلولي موجب مي شود كه غدد پاراتيروئيد ميزان ترشح خود را در ظرف چند دقيقه افزايش دهد، در صورتي كه كاهش غلظت كلسيم ادامه يابد اين غدد هيپر تروفي پيدا كرده و گاهي پنج برابر يا بيشتر مي شوند.
در راشيتيسم كه در آن غلظت كلسيم فقط چند در صد كم مي شود غدد پاراتيروئيد فوق العاده بزرگ مي شوند.
در آبستني و شير دادن نيز غدد پاراتيروئيد بزرگ مي شوند. هر حالتي كه غلظت يون كلسيم را افزايش دهد موجب كاهش فعاليت و كوچكتر شدن غدد پاراتيرويئد مي گردد. اين حالات عبارتند از:

  1. مقدار بيش از اندازة كلسيم در رژيم غذائي.
  2.  افزايش ويتامين D در رژيم غذائي.
  3.  جذب استخوان در نتيجة عواملي به غير از هورمون پاراتيروئيد.

توجه: ميزان كاهش كلسيم به مقدار يك ميلي گرم در دسي ليتر، ترشح هورمون پاراتيروئيد را دو برابر مي كند، اين امر نشان دهندة‌سيستم فيد بكي فوق العاده پر قدرت بدن را براي كنترل غلظت يون كلسيم پلاسما مي باشد.


هایپر پاراتیروئیدیسم-Hyperparathyroidism

به هر دلیلی اگرغدد پاراتیروئیدی میزان زیادی از PTH و دیگر هورمون های همراه وارد خون شوند و موجب تشدید اعمال PTH می گردد. از جمله ای اعمال اختلال در بازجذب کلسیم از استخوان ها می شود که به دنبال آن پوکی استخوان نیز به بروز خواهد کرد . در هنگام پرکاری غدد پاراتیروئید مشاهدات زیر دور از انتظار نیست :

1-       دفع زیاد فسفات در ادرار به همراه افزایشکلسیم در خون و ادرار

2-       تشدید ایجاد سنگ های کلیوی با منشاء کلسیمی

3-       دندان ها به صورت ارّه مانند در می آیند ( افزایش بازجذب کلسیم )

4-       وجود یک حلقه ی سفت سفید زگ از جنس کلسیم در فضای حد واسط قرنیه و سفیده ی چشم(  Limbous cratopathy )

هایپوپاراتیروئیدیسم –Hypoparathyroidism

به علت عوامل زنتیکی و محیطی یا هردو کمبود ترشح یا قطع ترشح PTH از غدد پاراتیروئید مشاهده می گردد.

گاه PTH پلاسما به 6 میلی گرم در دسیلیتر خون می رسد و عوارض جانبی عبارتند از :

اختلال در عملکرد عصب و عضله که باعث کزاز می گردد .همچنیین تحریک پذیری نورون های مغزی موجب افزایش رفلکس ها و گاه بروز تشنج می شود.

دو روش برای تشخیص هایپوتیروئیدیسم :

1-       علامت شوستک -      Shvosteck

پزشک ضربه ای با انگشت روی عصب چهره ای ( این عصب از زاویه ی بین فک بالا و پایین وارد چهره می گردد) وارد می کند . ضربه باعث انقباض عضلات چهره  ای همان طرف به دلیل میزان کم کلسیم ، می شود. کشش یا ضربه موجب باز شدن کانال های سدیمی می شود که باعث انقباض می گردد. زیرا یون های کلسم به صورت قالب در مدخل کانال های سدیمی قرار گرفته و مانع از ورود سدیم به داخل سلول در حال طبیعی می شود.

2-        علامت تروسو- Trreassuea

بستن کیسه ی هوای دستگاه فشارسنج روی بازوی فرد مشکوک به کمبود کلسیم ، موجب انقباض عضلات ساعد و باز شدن انگشتان شصت و ثبابه از هم می شود.

+ نوشته شده در  شنبه دهم اسفند 1387ساعت 0:23 AM  توسط  حسن نعیمی خالدی   | 

لوسمي

خون از مايع لزجی به نام پلاسما و ياخته های شناور آن که توسط مغز استخوان توليد می شود تشکيل شده است. مغز استخوان ماده ای نرم و اسفنجی شکل است که داخل استخوانها يافت می شود. اين ماده حاوی ياخته ‌هايی است که ياخته‌ های مادر يا سلول پايه (Stem cell) ناميده می شود و وظيفه آنها توليد ياخته‌ های خونی است.

 سه نوع ياخته‌ خونی وجود دارد :
گويچه ‌های سفيد خون (گلبولهای سفيد) که مسئول دفاع بدن در مقابل عوامل خارجی هستند

 گويچه‌های قرمز خون (گلبولهای قرمز خون) که اکسيژن را به بافتها حمل کرده و فرآورده های زائد را از اندامها و بافتها جمع آوری می کنند

 پلاکتها که وظيفه انعقاد خون و جلوگيری از خونريزی را بر عهده دارند سرطان خون (لوسمی) نوعی بيماری پيشرونده و بدخيم اعضای خون ساز بدن است که با تکثير و تکامل ناقص گويچه‌های سفيد خون و پيش سازهای آن در خون و مغز استخوان ايجاد می شود.

 لوسمی يا لوکمی leukemia ريشه در زبان لاتين به معنای "خون سفيد" دارد و فرآيند تکثير، خونسازی و ايمنی طبيعی بدن را مختل می ‌کند. اجتماع اين ياخته های سرطانی در خارج از مغز استخوان، موجب تشکيل توده هايی در اندامهای حياتی بدن نظير مغز و يا بزرگ شدن غده های لنفاوی، طحال، کبد و ناهنجاری عملکرد اندامهای حياتی بدن می شوند. لوسمی شايع ترين سرطان اطفال در جهان است. ‎لوسمی براساس طيف، شدت و سرعت پيشرفت روند بيماری به دو دسته حاد (acute) و مزمن (chronic) تعريف می شود.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه هفتم بهمن 1387ساعت 0:37 AM  توسط  حسن نعیمی خالدی   | 

نکاتی راجع به نمونه گیری

آنچه بیماران در مورد نمونه گیری باید بدانند :

برای انجام هر آزمایش نیاز به نمونه خاصی از بدن می باشد که باید با رعایت شرایط خاصی گرفته شود. متاسفانه موقع مراجعه به آزمایشگاه اکثر افراد از این موضوع بی اطلاعند و در نتیجه در وقت غیر مناسب بدون آمادگی مراجعه می نمایند که باعث میشود یا مجددا مراجعه نمایند یا با نمونه غیر مناسب آزمایش برای آنان انجام شود که در نتیجه جواب مطلوب حاصل نمی شود .

صرف نظر از نوع آزمایش درخواستی به دو نکته دقت کنید :

*  در صورتی که بیماری خاصی دارید یا به منظور خاصی آزمایش را انجام می دهید حتما آزمایشگاه را مطلع سازید .

* در صورتی که پزشک معالج شرایط خاصی را برای انجام آزمایش توصیه کرده حتما رعایت فرمائید .

قند ناشتا و چربی
حداقل 12 ساعت ناشتائی لازم است.ناشتائی یعنی نخوردن غذا,میوه,چای شیرین ومواد حاوی قند و چربی. مثلا اگر ساعت 9 شب شام خورده اید بایستی 9 صبح نمونه گیری شوید.مصرف آب در ساعات ناشتائی بلا مانع است .

قند خون در تست تحمل گلوکز

(GTT)
حد اقل 12 ساعت ناشتائی لازم است چون اولین نمونه آن قند خون ناشتاست بعد از این نمونه در آزمایشگاه به بیمار پودر گلوکز به اندازه لازم خورانده می شود و در فواصل منظم چک می شود. دقت کنید در فواصل آزمایش نبایستی غذا مصرف کنید .

توجه : بیماران دیابتی بایستی برای چک کردن قند خون داروی خود را مثل روزهای دیگر مصرف کنند مگر آنطور که پزشک معالج توصیه کند .

اسید اوریک,اوره,فسفر,کلسیم,کراتینین,آنزیم های کبدی,تستهای انعقادی

نیاز به ناشتائی ندارند .

تست های هورمونی

نیاز به ناشتائی ندارند .

آهن : بهتر است ناشتا و صبح هنگام انجام شود .

نمونه های ادرار و مدفوع

آزمایش کامل و کشت ادرار(بزرگسالان و بچه ها) : بهتر است اولین نمونه صبحگاهی بعد از بیدار شدن از خواب گرفته شود . برای اینکار پس از پذیرش نسخه و دریافت ظرف از آزمایشگاه صبج روز بعد به این ترتیب عمل کنید .

 

محل را با آب گرم بشوئید ابتدای ادرار را تخلیه کنید ادرار وسط جریان را در ظرف جمع آوری کنید .

قبل از انجام آزمایش نبایستی در ظرف را بازکنید. ازمصرف ضد عفونی کننده و الکل جداً خوداری کنید .

 

آزمایش ادرار ٢٤ ساعته :دفع بعضی مواد در یک زمان با زمان دیگر تفاوت زیادی دارد و یک نمونه ادرار نمی تواند نشان دهنده صحیح دفع آن باشد بنابراین لازم است طی یک دوره ٢٤ ساعته اندازه گیری شود .
برای این منظور پس از تهیه گالن ٤ لیتری تمیز به آزمایشگاه مراجع نمائید تا پس از پذیرش نسخه مواد نگهدارنده مناسب در ظرف شما ریخته شود .

 

نمونه های ادرار شیرخواران و نوزادان :در سنینی که هنوز کنترل ادراری برقرار نشده است بایستی کیسه مخصوص که برای دختر و پسر جداگانه طراحی شده است از داروخانه خریداری کرده و پس از شستن تمیز محل آن را به شیر خوار وصل کنید پس از اینکه تقریباً 3/1 آن پر شد آن را به آزمایشگاه بیاورید .

دقت کنید : حتی المقدور صبح اول وقت کیسه را به شیر خوار وصل کنید که تا ظهر درآن ادرار جمع شده به آزمایشگاه آورده شود تا آزمایش روی آن انجام شود و اگر شب کیسه را وصل کنید علاوه بر اینکه ادرار می ریزد ماندن ادرار باعث نتایج غلط میشود .

تست چسب مقعد

(Scatch test)

آخر شب بعد از خابیدن کودک یک قطعه چسب نواری بدون تا خوردگی دقیقا به ناحیه مقعد او بچسبانید و صبح هنگام آن را برداشته روی لامی که از آزمایشگاه گرفته اید بچسبانید و به آزمایشگاه بیاورید ..

مدفوع سه نوبته : برای مدفوع سه نوبته پس از پذیرش نسخه 3 ظرف از آزمایشگاه می گیرید . هر نوبت را در یک روز تهیه کرده و به آزمایشگاه برسانید . از نگهداشتن یک نوبت و آوردن آن با نوبت بعدی جداً بپرهیزید .

آزمایش ادرار برای تشخیص حاملگی نیاز به دستور خاصی ندارد .

 

ضایعات پوستی

برای بررسی ضایعات پوستی زخم هاو لکه ها از نظر عفونت و قارچ بایستی حداقل یک شبانه روز از شستن محل خودداری کنید . همچنین نبایستی دارو ازجمله کرم و محلول موضعی مصرف شود .

پاپ اسمیر

حداقل سه روز قبل از انجام پاپ اسمیر از نزدیکی و مصرف پماد و کرم واژینال خودداری کنید در صورتیکه پاپ اسمیر قبلی دارید بهتراست به مسؤل آزمایشگاه ارائه دهید .

آزمایش مایع منی برای بررسی اسپرم

برای انجام آزمایشات اسپرم برای کنترل لوله بندی یا بررسی عقیمی بایستی حتما شرایط زیرا رعایت کنید .

از زمان انزال قبلی تا نمونه گیری بایستی 3 و حداکثر 5 روز گذشته باشد .

درصورت تهیه نمونه درمنزل بایستی حداکثر ظرف نیم ساعت نمونه را به آزمایشگاه برسانید .

در تمام مدت حمل نمونه بایستی ظرف آن در داخل دست نگه داری شود تا حرارت بدن را به خود بگیرد .

قبل از نمونه گیری محل را نیز بشوئید .

در صورتیکه آزمایش ادرارهم درخواست شده باشد بایستی نمونه ادرار جداگانه در ظرف ادرار تهیه شود .

نمونه های خاص

در صورتیکه نمونه خاصی دارید که شرایط لازم برای انجام آن را نمی دانید می توانید ازمسؤل پذیرش و مشاوره سؤال نمائید یا ازطریق پست الکترونیک از آزمایشگاه سؤال کنید .

در صورتیکه نمونه خاصی دارید که شرایط لازم برای انجام آن را نمی دانید می توانید ازمسئول پذیرش و مشاوره سؤال نمائید یا ازطریق پست الکترونیک از آزمایشگاه سؤال کنید .

+ نوشته شده در  پنجشنبه نوزدهم دی 1387ساعت 9:56 PM  توسط  حسن نعیمی خالدی   | 

دیابت

 

ديابت يک نوع اختلا ل در سوخت و ساز بدن است که در آن يا انسولين به تعداد کافي در بدن وجود ندارد يا انسولين موجود قادر  نيست تا وظايف خودرا به درستي انجام دهد و در نتيجه به علت وجود مقاومت در برابر آن، قند خون بالا  مي رود. انسولين هورموني است که توسط سلول هاي «بتا» واقع در پانکراس ترشح مي شود و وظيفه اصلي آن کاهش قند خون است، پانکراس نيز يکي از غدد دستگاه گوارش است که در پشت معده قرار دارد بالا  بودن قند خون در دراز مدت باعث بروز عوارض در سيستم قلب و عروق، کليه، چشم و سلسه اعصاب مي شود.
ديابت نوع يک:
 اغلب به نام ديابت وابسته  به انسولين يا ديابت جوانان خوانده مي شود.
در اين نوع ديابت، توليد انسولين بسيار کم و يا متوقف مي شود.
 درمان شامل تزريق انسولين همراه با تغييرات رژيم غذايي و فعاليت بدني مناسب مي باشد.
 ديابت نوع يک معمولا  در دوران کودکي يا نوجواني آغاز مي شود اما ممکن است در هر سني شروع شود. بهبودي کامل ندارد. يک بيماري خود ايمني است به اين معني که بدن عليه سلول هاي خود فعال مي شود. قبل  از کشف انسولين درسال 1920 بيماران مبتلا  به ديابت نوع يک معمولا  درهمان سال هاي اول تشخيص بيماري فوت مي کردند ولي پس از کشف اين دارو همه چيز تغيير کرد.
علا ئم و نشانه هاي ديابت نوع يک :
 علا ئم و نشانه هاي ديابت نوع يک با ميزان افزايش گلوکز خون مرتبط مي باشد  اغلب  افرادي که به ديابت نوع يک مبتلا  مي شوند نشانه هايي خواهند داشت که با معاينات پزشکي مشخص خواهد شد.
شايعترين نشانه هاي ديابت نوع يک شامل:
-دير بهبود يافتن بيماري عفوني و افزايش استعداد ابتلا  به اينگونه بيماري ها
-  افزايش حجم  ادرار
-تشنگي شديد
- کاهش وزن عليرغم افزايش اشتها
- خستگي مفرط
ديابت نوع يک چگونه تشخيص داده مي شود؟
 جمعيت کثيري از افرادي که به ديابت نوع يک مبتلا  مي شوند پس از گذشت يک ماه از پيشرفت نشانه ها تشخيص داده مي شود. در موارد نادر، وقتي که نشانه ها مبهم تر هستند، ممکن است تشخيص بيماري طولاني تر شود. تست هاي در دسترس براي تشخيص ديابت نوع يک شامل موارد ذيل هستند:
 قند خون تصادفي:
 در يک تست تصادفي قند خون، نمونه خون به صورت تصادفي در هر زمان از روز بدون توجه به زمان مصرف غذا آزمايش مي شود. طبق نظر انجمن ديابت آمريکا سطح گلوکز قند خون تصادفي بيشتر از mg/bl 200وقتي که با نشانه هاي ديابت همراه باشد، تشخيص دهنده ديابت مي باشد.
قند خون ناشتا:
در يک تست قند خون ناشتا، نمونه خون بعد از يک دوره حداقل 8 ساعته بدون خوردن و نوشيدن گرفته مي شود. نمونه خون صبح قبل از صرف صبحانه گرفته مي شود. طبق نظرانجمن ديابت آمريکا اگر سطح گلوکز خون ناشتا در دو مرتبه آزمايش بيشتريا مساوي mg/bl 126 باشد تشخيص ديابت قطعي مي شود. متداولترين تستي که براي تشخيص ديابت به کار مي رود قند خون ناشتا مي باشد.
 تست تحمل گلوکز خوراکي:
 در طي يک تست تحمل گلوکز خوراکي، ابتدا يک نمونه قند خون ناشتا گرفته مي شود، سپس از فرد خواسته مي شود تا 75  گرم گلوکز مصرف کند و قند خون دو ساعت بعد اندازه گيري مي شود.
سطح قند خون کمتر از mg/bl 140 بعد از دو ساعت نرمال تلقي مي شود. سطح قند خون بيشتر از mg/bl 200 بعد از دو ساعت مشخص کننده ديابت است. سطح قند خون بين 140 تا mg/bl 200 بعد از 2 ساعت نشانه اختلال تحمل گلوکز مي باشد. اين افراد بايد در آينده از نظر ابتلا  به ديابت مرتبا بررسي شوند.
اختلا ل تحمل گلوکز يک عامل خطر براي  بيماري هاي قلبي است.
 ديابت نوع دو چيست؟
آنچه در ديابت تخريب مي شود  فعاليت انسولين است. انسولين ماده اي است که به گلوکز اجازه مي دهد توسط ارگان هاي مختلف بدن مصرف شود.
بر خلا ف ديابت نوع يک که توليد انسولين به طور کامل از بين مي رود، علت ديابت نوع دو عدم هماهنگي بين نياز بدن به افزايش ترشح انسولين و توانايي بدن در انجام اين کار مي باشد، مهم ترين دلا يل افزايش نياز به انسولين افزايش توده چربي بدن و کاهش فعاليت فيزيکي مي باشد.
از اين رو موثرترين درمان شامل کاهش وزن و ورزش منظم است. استفاده از قرص ها مي تواند به تحريک ترشح انسولين و موثر شدن انسولين کمک کند.
علائم و نشانه هاي ديابت نوع دو
متاسفانه ديابت يک بيماري بي سر و صدا است. در واقع سطح نسبتا بالا ي قند خون 200-180 (mg/bl ) نشانه اي در بيمار ايجاد نمي کند و ممکن است براي ماه ها يا سال ها علا مت دار نشود در حالي که آسيب هاي آن متوجه بدن مي شود.
همچنين سطوح بسيار بالا ي قند خون (mg/bl 2200-200) فقط نشانه هاي خفيفي راايجاد مي کند که شامل افزايش حجم ادرار، تشنگي غيرطبيعي مي باشد در حالي که مي تواند براي سال ها بدون علا مت باشد.
در همين زمان ممکن است ضعف و گرفتگي  عضلا ت و ساير نشانه هاي کوچک اتفاق بيفتد.
 ساير نشانه ها مانند کاهش وزن عليرغم افزايش اشتها و خستگي و افزايش استعداد ابتلا  به عفونت ها مي باشد. علا يم نوروپاتي (عوارض عصبي پاها) و يا اختلالا ت بينايي نيز مي توانند از علا ئم افزايش قند باشد که باعث مراجعه فرد به پزشک مي شود.
اغلب، ديابت نوع دو به طور تصادفي تشخيص داده مي شود  وبسياري از بيماران از افزايش قند خود آگاه نمي باشند.
 ديابت نوع دو چگونه تشخيص داده مي شود؟

ديابت و تغذيه

تغذيه در ديابت در مورد رژيم غذايي افراد ديابتي به شما حق مي دهم اگر سر در گم باشيد متاسفانه دراين زمينه اطلا عات کم نزد پزشکان متخصص و کادر واحدهاي درماني کشور موجود است.
حقيقت در مورد بيماران ديابتي اين است که بدن اين افراد تحمل ميزان بالا ي قند خون را ندارد و به همين جهت بايد وعده هاي غذايي آنها را به صورتي تنظيم نمود که در مدت زماني کوتاه ميزان قندي که وارد بدنشان مي شود زياد نباشد.
براي اين منظور چند راه پيشنهاد مي شود:
کاهش ميزان مصرف از مواد غذايي شيرين و حاوي مقدار زياد کربوهيدرات; موادي نظير انواع مرباها و نوشابه ها، قند و شکر و بيسکوئيت هاي شيرين و شيريني و...
- کم نمودن حجم غذاي خورده شده در هر وعده: به عنوان مثال يک فرد ديابتي به جاي آن که هر روز از سه وعده غذايي و سه ميان وعده استفاده نمايد لا زم است از 3 وعده کم حجم و 5 يا شش ميان وعده استفاده نمايد که حتما يکي از آنها بايد قبل از خواب باشد تا هنگام شب از خواب نپرند و با ديدن انواع خواب هاي آشفته و کابوس دچار کم خوابي نشوند.
- استفاده بيشتر از سبزيجات به همراه وعده هاي غذايي و همچنين استفاده از انواع ميوه جات و غلا ت و حبوبات  پوست گيري نشده.

ديابت و بارداري

ديابت حاملگي، نوعي از ديابت است که اولين بار در يک خانم حامله به دنبال حاملگي پديدار مي شود. در آمريکا ازهر 100 خانم حامله، حدود 3تا 8 مورد به ديابت حاملگي مبتلا  مي شوند، ديابت هم به بيماري اطلا ق مي شود که قند خون بالا تر از حد طبيعي است.
بدن شما براي توليد انرژي گلوکز را مصرف مي کند اما وقتي که ميزان گلوکز خيلي بالا  باشد براي بدن شما مضر خواهد بود، وقتي مبتلا  به ديابت بارداري هستيد، قند خون بالا  براي جنين شما مضر است.
عوامل خطر مبتلا  به ديابت حاملگي چيست؟
مبتلا  بودن يکي از اقوام درجه يک به ديابت
سن بالا ي 25 سال
اضافه وزن
داشتن سابقه ديابت بارداري و تولد نوزاد با وزن بيش از 4/5 کيلوگرم
اگر  اضافه وزن داريد و يا سابقه ديابت بارداري يا دفع قند در ادرار داشته ايد، شما در معرض خطر بالا ي ابتلا  به ديابت بارداري هستيد.
اگر يک يا تعداد بيشتري از عوامل خطر را داشتيد خطر متوسطي جهت ابتلا  به ديابت بارداري داريد.
اگر هيچ يک از عوامل خطر را نداشتيد خطر ابتلا  به ديابت بارداري در شما پايين است.
ديابت بارداري چگونه تشخيص داده مي شود؟
تست تحريکي غربالگري گلوکز(GCT):
براي اين تست، يک نوشيدني شيرين ميل خواهيد کرد و پس از يک ساعت سطح قند خون شما چک خواهد شد. اين تست درهر زماني از روز قابل انجام است. اگر نتيجه اين تست بالا تر از حد طبيعي باشد شما نياز به بررسي هاي بيشتري داريد.
تست تحمل گلوکز(OGTT)
حداقل 3 روز قبل از انجام اين تست، شما بايد رژيم غذايي عادي داشته باشيد و حداقل 8 ساعت قبل از انجام اين تست ناشتا باشيد. قند خون، قبل از انجام تست اندازه گيري مي شود. پس از آن شما يک نوشيدني شيرين(حاوي 100گرم گلوکز) مي نوشيد و قند خون شما، يک ساعت، دوساعت و سه ساعت بعد از آن چک مي شود. اگر قند خون حداقل در دو مورد بالا تر از حد طبيعي باشد شما مبتلا  به ديابت بارداري هستيد.
ديابت بارداري چه اثراتي بر روي کودک من خواهد داشت؟
تولد نوزاد با وزن بالا ; که اين حالت مي تواند منجر به زايمان سخت و آسيب به نوزاد شود.
کاهش قند خون نوزاد بعد از تولد
مشکلا ت تنفسي
ناهنجاري هاي جنيني
ديابت بارداري چگونه درمان مي شود؟
يک الگوي غذايي مناسب
جهت طراحي يک الگوي غذايي مناسب براي خود و جنين با يک متخصص تغذيه مشورت کيند. از الگوي غذايي استفاده کنيد که قند خون را در محدوده طبيعي حفظ کند. اين الگوي غذايي شما را راهنمايي مي کند که چه نوع غذاهايي بخوريد، چقدر بخوريد و چه وقت بخوريد. نوع، مقدار و زمان مصرف غذا سه نکته مهم در حفظ قند خون در محدوده طبيعي مي باشد.
مصرف شيريني جات را محدود کنيد.
سه وعده غذايي و همچنين يک تا سه ميان وعده مصرف کنيد.
از فيبرهاي موجود در ميوه ها، سبزيجات، غلا ت و نان، در رژيم روزانه خود استفاده کنيد.
بر خلا ف تصور، نياز پايه بدن به انرژي در حاملگي بالا تر نمي رود بلکه کمتر مي شود و داشتن رژيم غذايي تحت نظر پزشک آسيبي به مادر يا جنين نمي رساند.
فعاليت بدني مناسب
فعاليت هايي فيزيکي، از قبيل پياده روي و شنا کردن به شما کمک مي کند تا قند خونتان به حد طبيعي برسد. در مورد بهترين نوع فعاليت با پزشک خود مشورت کنيد. اگر در حال حاضر فعاليت شما زياد است از پزشک خود بخواهيد شما را راهنمايي کند که الگوي ادامه فعاليت چگونه باشد.
تزريق انسولين (در صورت نياز)
برخي از خانم هاي مبتلا  به ديابت بارداري، براي رسيدن به قند خون طبيعي علا وه بر الگوي غذايي و فعاليت فيزيکي به انسولين نياز دارند. در صورت نياز به انسولين پزشک دوز  انسولين و نحوه تزريق را به شما آموزش خواهد داد. انسولين براي جنين شما مضر نيست و از طريق جريان خون به جنين منتقل نمي شود.
بعد از تولد نوزاد، چگونه مي توانم از بهبودي ديابت اطمينان حاصل کنم؟
شما بايد 6تا 12 هفته بعد از تولد نوزاد تست قند خون را انجام دهيد. در اکثر خانم هاي مبتلا  به ديابت بارداري، بعد از اتمام بارداري، ديابت از بين مي رود ولي شما همچنان خطر ابتلا  به ديابت بارداري در حاملگي هاي بعدي و ابتلا  به ديابت نوع دو را خواهيد داشت.
در صورتي که قند خون در دوران بارداري تحت کنترل نباشد، بررسي و پايش نوزاد در 24 ساعت اول ضروري است.
چگونه مي توانم از ابتلا  به ديابت نوع دو جلوگيري کنم؟
- رسيدن به وزن ايده آل و حفظ آن: اگر وزن شما بالا تر از حد ايده آل باشد، 5 تا 7 درصد کاهش وزن، تغييرات زيادي را ايجاد مي کند.
- حداقل 30 دقيقه  در روز فعاليت فيزيکي از قبيل پياده روي، شنا داشته باشيد.
- الگوي غذايي سالم داشته باشيد ميزان زيادي حبوبات، ميوه و سبزيجات در رژيم روزانه خود مصرف کنيد.
- از مصرف چربيها و غذاهاي با کالري بالا  خودداري کنيد. متخصص تغذيه در طراحي يک الگوي غذايي مناسب مي تواند کمک کند.
چگونه مي توانم از سطح قند خون خود آگاهي يابم؟
پزشک جهت کنترل قند خون، استفاده از دستگاه کوچکي که گلوکومتر ناميده مي شود به شما توصيه خواهد کرد. شما بايد ياد بگيريد که:
- چگونه از اين دستگاه استفاده کنيد.
- چگونه يک قطره خون از نوک انگشت خود بگيريد.
- محدوده طبيعي قند خون کدامست.
- چه زماني قند خون خود را اندازه گيري کنيد.
زمان هايي که بايد قند خون را اندازه بگيريد:
وقتي از خواب بيدار مي شويد.
دقيقا قبل از صرف غذا
1 تا 2 ساعت بعد از صرف غذا
تا 2 ساعت بعد از صرف ناهار
1 تا 2 ساعت بعد صرف شام
جدول زير مقادير قند خون طبيعي را در يک خانم حامله نشان مي دهد:
کمتر از 90
کمتر از 140-130
کمتر از 120-110
بعد از برخاستن از خواب
يک ساعت بعد از غذا
2 ساعت بعد از غذا.

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم آذر 1387ساعت 7:4 PM  توسط  حسن نعیمی خالدی   | 

آنچه می خواهید درباره چكاب بدانید

این مسئله در مورد بسیاری از بیماری‌ها صادق است. محققان می‌گویند: <اگر مردم آزمایش‌های غربالگری سرطان را انجام دهند، می‌توان از نیمی از مرگ‌های ناشی از سرطان جلوگیری كرد.> مطلب زیر به شما و خانواده‌تان كمك می‌كند، 14 آزمایش پزشكی را برای گروه‌های مختلف سنی بشناسید. این آزمایش‌ها به شما كمك می‌كنند بیماری‌های خاموشتان را زودتر بشناسید تا زودتر به دنبال درمان آنها باشید. البته فراموش نكنید كه آزمایش‌ها به تنهایی معمولا‌ كارایی ندارند و این پزشك است كه باید تشخیص دهد، انجام كدام آزمایش‌ها برای شما مفید است.

اندازه‌گیری فشارخون و میزان چربی و كلسترول چك كردن مرتب كلسترول خون می‌تواند در پیشگیری از بیماری قلبی، انواع سكته و مشكلات قلبی عروقی دیگر، به شما كمك كند. علاوه بر این، داشتن فشارخون مناسب خطر ابتلا به بیماری كلیوی را كم می‌كند. انجمن قلب آمریكا پیشنهاد می‌كند در سنین حول و حوش 20 سالگی چك فشارخون و سطح كلسترول بد و خوب خون و تری‌گلیسیرید را آغاز كنید و اگر میزان این موارد طبیعی بود، هر دو سال یك بار آزمایش‌ها را تكرار كنید. هر چند اگر در خانواده‌ای سابقه بیماری قلبی عروقی (مثل سكته قلبی)، چاقی بیش از حد یا دیابت و عوامل خطرساز دیگر وجود داشته باشد، بد نیست كه این چك كردن را از سنین 14 یا 15 سالگی شروع كنیم. چیزهایی كه باید درباره این آزمایش‌ها بدانید: اندازه‌گیری فشارخون با یك كار سریع و بدون درد و با یك وسیله به نام فشارسنج انجام می‌شود. این وسیله یك بازوبند پلاستیكی دارد كه دور بازوی شما بسته می‌شود و سپس پزشك آن را باد می‌كند. با خالی كردن آرام‌آرام بازوبند، دو عدد از روی عقربه دستگاه خوانده می‌شود كه نشان‌دهنده فشارخون شماست. فشارخون 12 روی 8 یا كمی پایین‌تر از این دو عدد، طبیعی است. بهتر است نیم ساعت قبل از اندازه‌گیری فشارخون، غذا نخورده و دارویی كه فشارخون را بالا می‌برد (مثل بعضی از انواع آنتی‌هیستامین‌ها) مصرف نكرده باشید و ورزش یا فعالیت بیش از حد هم نداشته باشید. اندازه‌گیری چربی و كلسترول خون هم با یك آزمایش خون ساده انجام می‌شود. قبل از انجام این آزمایش باید 12 ساعت ناشتا بوده باشید. انجمن قلب آمریكا پیشنهاد می‌كند كه برای كاهش خطر حمله قلبی بهتر است میزان كلسترول بد خون یا ال.دی.ال برابر 100 یا كمتر و میزان كلسترول خوب خون یا اچ.دی.ال برابر 40 یا بیشتر باشد.

 

دهه بیست و سی معاینه سینه ها

هر خانم بالای 20 سال باید بتواند معاینه شخصی پستان را انجام دهد. برای معاینه شخصی سینه‌ها، بهترین زمان بلافاصله پس از پایان قاعدگی است. به یاد داشته باشید كه معاینه شخصی سینه‌ها را هر ماه، در روز معینی انجام دهید. مثلا اولین روز پس از پایان قاعدگی. معاینه شخصی سینه‌ها در هر ماه به شما كمك می‌كند تا با شكل و قوام (احساس لمس) طبیعی سینه‌هایتان آشنا شوید و به سادگی بتوانید هر نوع تغییری را در آنها به زودی پیدا كنید. برای این كار ابتدا در آینه به سینه‌های خود نگاه كنیدو توجه كنید كه هرگونه تغییر احتمالی را در اندازه‌ یا شكل سینه‌ها، تغییر در نوك سینه‌ها (مثلا فروفتگی نوك سینه) یا فرورفتگی‌های پوستی را پیدا كنید. سپس در حالی كه دراز كشیده و دست راست‌تان را بالا برده و زیر سرتان قرار داده‌اید، با دست چپ سینه راست خود را معاینه كنید. نحوه معاینه به این صورت است كه با نوك انگشتان، از نوك‌سینه شروع كرده و با فشار ملایم و حركت دایره‌ای، سینه خود را لمس كنید. این دایره‌ها به تدریج بزرگ‌تر می‌شوند و به این ترتیب شما از مركز سینه شروع كرده و كل آن را معاینه می‌كنید. این كار را برای زیربغل هم انجام دهید. سپس سمت مقابل را به همین صورت معاینه كنید. می‌توانید این معاینه را در حالت ایستاده و با بالا بردن و پشت‌سر قرار دادن دست‌تان نیز انجام دهید. یكی از راه‌های دیگر معاینه، حالت ایستاده در حمام و استفاده از كف صابون برای لمس بدون درد است. در صورت پیدا كردن هر نكته غیرطبیعی (حالتی كه قبلا وجود نداشته) به‌ویژه توده یا ترشح از سینه‌تان به پزشك مراجعه كنید. از سن 20‌سالگی، مراجعه به پزشك برای معاینه سینه‌ها باید شروع شود و تا سن 40 سالگی هر3 سال یك بار تكرار شود. البته برخی از پزشكان معتقدند كه تكرار سالیانه آن بهتر است. تست پاپ‌اسمیر سرطان گردن رحم یكی از تهدیدهای در كمین خانم‌هاست. اما نكته مهم این است كه این سرطان ناگهانی شروع نمی‌شود و قبل از سرطانی شدن، تغییراتی در گردن رحم اتفاق می‌افتد كه با پاپ‌اسمیر می‌توان آنها را كشف و از وقوع سرطان پیشگیری كرد. جامعه جراحان آمریكا از تمام زنان بالای 21 سال یا حتی زنانی كه زیر 21 سال سن دارند ولی 3 سال ازدواجشان می‌گذرد، می‌خواهد كه تا رسیدن به سن 30سالگی، سالی یك‌بار آزمایش پاپ‌اسمیر بدهند. پس از 30 سالگی، زنانی كه 3 تست متوالی آنها طبیعی بوده باشد، می‌توانند هر دو یا 3 سال یك‌بار آزمایش پاپ‌اسمیر بدهند. البته برخی از پزشكان متخصص سرطان و پیشگیری از آن معتقدند زنان بالای 30‌سال بهتر است درباره دادن همزمان آزمایش پاپ‌اسمیر و آزمایش نوعی ویروس به نام اچ.پی.وی - كه با سرطان گردن رحم در ارتباط است - با پزشك خود مشورت كنند. در صورتی كه این دو تست منفی باشند، تا3 سال نیازی به تكرار آزمایش نیست و بعد از آن می‌توان هر3 سال یك‌بار آزمایش كرد. آنچه لازم است درباره این تست بدانید: پزشك ناحیه تناسلی را باز می‌كند و با چیزی شبیه گوش‌پاك‌كن تعدادی از سلول‌های سطحی گردن رحم را برمی‌دارد. این نمونه بعدا به آزمایشگاه فرستاده و بر روی آن مطالعه می‌شود. برای انجام این آزمایش باید از 48 ساعت قبل حمام نرفته و از كرم‌های واژینال استفاده نكرده باشید. همچنین 24 ساعت قبل از آن نباید با همسر خود ارتباط داشته باشید.

 

دهه چهل سالگی

خانم‌ها باید از سن 40 سالگی ماموگرافی را شروع كنند. البته زنانی كه در معرض خطر بالای سرطان سینه هستند (یعنی كسانی كه بستگان درجه اولشان سرطان سینه داشته‌اند) بهتر است این كار را زودتر آغاز كنند.

درباره این تست چه چیزهایی باید بدانید؟ دستگاه ماموگرافی با استفاده از مقدار كم اشعه ایكس از هر دو سینه عكس‌برداری می‌كند. سپس پزشك این تصاویر را از نظر وجود سرطان بررسی می‌كند. برای انجام این تست فرد به حالت ایستاده مقابل دستگاه قرار می‌گیرد و یك صفحه میز مانند در مقابل سینه قرار داده می‌شود. سپس سینه روی این صفحه قرار گرفته و یك صفحه پلاستیكی هم از بالا سینه را می‌پوشاند. این كار كمك می‌كند تا سطح سینه پخش شده و تصویر دقیق‌تر از آن گرفته شود. خانم‌هایی كه سینه‌های حساس دارند، ممكن است در این روند كمی احساس درد كنند. اگر درد زیاد بود حتما به تكنسین آن را بگویید. برای كم كردن احتمال درد در روز ماموگرافی، یك هفته بعد از پایان قاعدگی، ماموگرافی را انجام دهید. در ضمن در روز ماموگرافی نباید از اسپری، لوسیون یا پودر زیربغل استفاده كرده و یا در ناحیه سینه‌ها عطر زده باشید. این مواد وضوح تصویر ماموگرافی را كم می‌كنند.

پنجاه سالگی و بعد از آن غربالگری سرطان روده بزرگ و مقعد

سرطان‌های روده بزرگ و مقعد یا همان سرطان‌های كولوركتال، سومین سرطان كشنده در ایالات متحده به شمار می‌روند. با این وجود این سرطان نیز به سادگی قبل از وخیم‌شدن، قابل تشخیص و پیشگیری است. دكتر ادوارد چو، رئیس قسمت سرطان‌شناسی مركز پژوهشی سرطان ییل‌ می‌گوید: <بیش از 90 درصد مبتلایان به سرطان روده بزرگ، اگر بیماریشان در مراحل اولیه كشف شود، به طور كامل بهبود می‌یابند.> جامعه جراحان آمریكا پیشنهاد می‌كند كه از سن 50 سالگی، از طریق آزمایش<خون مخفی در مدفوع> و <سیگموئیدوسكوپی قابل انعطاف> كه هر 5 سال یك‌‌بار باید تكرار شوند، از وقوع سرطان كولوركتال پیشگیری كنیم. اما دكتر چو معتقد است كه كولونوسكوپی بهترین راه برای این كار است، چرا كه به گفته وی آزمایش‌های ذكر شده در بالا، آزمایش‌های كاملی نیستند. او پیشنهاد می‌كند كه هر 5 سال یك‌‌بار كولونوسكوپی صورت گیرد. دكتر چو یك قانون ساده برای كسانی كه در خانواده‌شان سابقه سرطان كولوركتال دارند، بیان می‌كند و آن اینكه 10 سال زودتر از سنی كه آن خویشاوند به سرطان مبتلا شد، آزمایش بدهند. اگر سابقه خانوادگی این بیماری را دارید، با پزشكتان مشورت كنید.

آنچه باید درباره این آزمایش‌ها بدانید: كولونوسكوپی به این ترتیب انجام می‌شود كه یك لوله باریك و قابل انعطاف را درون روده بزرگ وارد می‌كنند و با آن درون روده را می‌بینند. چون برای انجام این كار روده بزرگ باید كاملا تمیز باشد، از یك روز قبل باید برای این تست آماده شوید. معمولا آمادگی برای تست یعنی اینكه روز قبل از كولونوسكوپی، هیچ غذای جامدی نخورید و فقط با مایعات یمانند آبمیوه و آب آبگوشت تغذیه كنید. معمولا یك داروی مایع هم به شما داده می‌شود تا روده را برای تصویربرداری نرم و آماده كند. برای اینكه آزمایش درد نداشته باشد، به شما مسكن تزریق می‌شود، حتی در صورت تمایل می‌توانید از پزشك بخواهید شما را موقتا تحت بیهوشی عمومی قرار دهد. سیگموئیدوسكوپی قابل انعطاف هم كم و بیش مانند كولونوسكوپی و آمادگی لازم برای انجام آن مشابه است. آزمایش خون مخفی در مدفوع هم فقط نیاز به یك نمونه مدفوع شما دارد.

 

آزمایش مربوط به پروستات

سرطان پروستات هم یكی از سرطان‌های شایع در میان مردان است و بنابراین جامعه جراحان آمریكا پیشنهاد می‌كند آقایان از سن 50 سالگی، هر سال یك بار معاینه پروستات و آزمایش مخصوص پروستات (پی.اس.آ) را انجام دهند دكتر گوین والد، از موسسه سرطان آمریكا می‌گویند:< در جوامعی كه غربالگری برای سرطان پروستات انجام می‌گیرد، میزان مرگ از این سرطان و همچنین پیشرفت سرطان پروستات در مردان كاهش می‌یابد.> البته آقایانی كه سابقه خانوادگی‌ سرطان پروستات را دارند، بهتر است از سن 45 سالگی آزمایش‌ها را شروع كنند.

اطلاعات لازم درباره این آزمایش

سلول‌های غده پروستات، پروتئینی را تولید و در خون رها می‌كنند كه در هنگام سرطان بالا می‌رود. در آزمایش مخصوص پروستات، میزان این پروتئین در خون شما سنجیده می‌شود. بنابراین، برای این آزمایش نیاز به یك نمونه خون هست. در معاینه پروستات نیز پزشك، غده پروستات را با دست لمس می‌كند و ابعاد و سفتی آن را می‌سنجد. قبل از انجام آزمایش مخصوص پروستات به مدت 48 ساعت نباید با همسرتان رابطه داشته باشید.

سنجش تراكم استخوان: بنیاد ملی پوكی‌استخوان در آمریكا اعلام كرده است كه حدود 44 میلیون نفر در سراسر جهان به پوكی‌استخوان مبتلا هستند كه البته اكثر افراد را خانم‌ها تشكیل می‌دهند. بهتر است خانم‌ها از سن 65 سالگی شروع به دادن آزمایش سنجش تراكم استخوان كنند. اما خانم‌هایی كه دارای عوامل خطرساز ابتلا به پوكی ‌استخوان نظیر سابقه خانوادگی این بیماری، سیگار كشیدن، وزن 56/5 كیلوگرم یا كمتر و یا یائسگی زودرس (قبل از 40سال) را دارند، باید این آزمایش را از سن 50 سالگی آغاز كنند. دكتر فلیساكاسمن‌از بنیاد ملی‌ پوكی‌استخوان آمریكا می‌گوید: <پس از سن 50 سالگی، تقریبا یك نفر از هر 2 زن و یك نفر از هر 4 مرد دچار شكستگی‌های استخوانی ناشی از پوكی‌استخوان می‌شوند. این شكستگی‌ها معمولا در لگن، ستون فقرات یا مچ دست هستند. غربالگری نه تنها می‌تواند از عواقب بد پوكی‌استخوان پیشگیری كند بلكه حتی گاهی جان افراد را از مرگ نجات می‌دهد.> در حال حاضر هیچ دستور كلی برای غربالگری مردان برای بیماری پوكی‌استخوان وجود ندارد اما دكتر كاسمن می‌گوید:< بهتر است آقایان از سن 70 سالگی شروع به این كار كنند و اگر قبلا دچار شكستگی استخوان شده‌اند و یا به بیماری خاصی مثل آرتریت روماتوئید مبتلا هستند، زودتر این كار را شروع كنند.> با وجودی كه هیچ درمان كاملی برای بیماری پوكی‌استخوان وجود ندارد اما داروهایی هستند كه می‌توانند از این بیماری پیشگیری و آن را بهتر كنند.

آنچه باید درباره این آزمایش بدانید: برای سنجش تراكم استخوان چند راه وجود دارد كه همگی مطمئن و بدون درد هستند. برای سنجش تراكم استخوان نوعی اشعه ایكس خاص به كار می‌رود و تراكم استخوان‌های ستون فقرات، لگن و یا مچ دست یا گاه انگشت میانی دست و استخوان باشند یا ساق‌پا سنجیده می‌شود. برای انجام این تست نیاز به هیچ آمادگی خاص نیست.

 

اندازه گیری قند خون

انجمن دیابت آمریكا پیشنهاد می‌كند كه از سن 45 سالگی، هر 3 سال یك بار قندخون خود را چك كنید. البته این قضیه هم بستگی به احتمال اتفاق افتادن دیابت برای شما دارد. مثلا اگر كسی در خانواده شما به دیابت مبتلاست یا اگر شما فرد چاقی هستید، یا در زمان بارداری‌های قبلی به دیابت مبتلا شده‌اید، بهتر است این كار را زودتر شروع كنید و فواصل تكرار آزمایش را از 3 سال كمتر كنید. اگر در اولین آزمایش قندخون شما زیر 95 بود، احتمال ابتلا به دیابت برایتان اندك است. اما اگر قندخونتان عددی بین 100 تا 125 باشد، احتمال ابتلا به دیابت در شما بالاتر است و بهتر است هر سال یك‌بار آزمایش را تكرار كنید.

نحوه انجام آزمایش: فقط یك آزمایش خون ساده می‌تواند میزان قندخون شما را مشخص كند. قبل از انجام آزمایش به مدت 6 ساعت نباید چیزی خورده یا نوشیده باشید.

 

معاینه پوست

دكتر برت‌كلدیرون، عضو هئیت علمی دانشگاه سینسیناتی در رشته پوست می‌گوید: <دقیقا تك‌تك موارد مرگ ناشی از سرطان پوست می‌توانند با معاینه زودهنگام پوست، پیشگیری شوند.> وی می‌افزاید: <كشنده‌ترین نوع سرطان پوست ملانوم نام دارد. این در حالی است كه اگر ملانوم زود كشف و تشخیص داده شود، می‌توان به طور كامل آن را درمان كرد.> جامعه جراحان آمریكا پیشنهاد می‌كند كه افراد 20 تا 39 ساله، هر 3 سال یك‌بار توسط یك متخصص پوست، معاینه شوند و زمانی كه به 40 سالگی می‌رسند، هر سال یك‌بار این معاینه را دریافت كنند. آنچه لازم است درباره معاینه بدانید: یك متخصص پوست همه بدن شما را مشاهده می‌كند و به دنبال موارد مشكوك می‌گردد. به تازگی متخصصان پوست دریافته‌اند كه سرطان‌های پوست در نقاطی از بدن كه به طور معمول در برابر نور آفتاب نیستند هم ظاهر می‌شوند. این در حالی است كه در گذشته اغلب سرطان‌ها در جاهایی از بدن ظاهر می‌شدند كه پیوسته در برابر نور آفتاب بودند. دكتر كلدیرون می‌گوید: <به تازگی‌ ما متوجه سرطان پوست در نقاط عجیب شده‌ایم. جایی مثل كپل‌ها یا سینه‌ها كه معمولا در برابر نور نیستند. علت این امر می‌تواند استفاده از سالن‌های برنزه كردن باشد.> دكتر كلدیرون معتقد است انجام معاینه شخصی پوست هر 3 ماه یك‌بار هم می‌تواند در پیدا كردن نكات مشكوك پوستی كمك كننده باشد. برای انجام این تست لازم است جلوی آینه بایستید (برای نواحی پشت از یك آینه دستی استفاده كنید) و به دنبال موارد زیر بگردید: خالی كه در بدنتان وجود داشته و حالا ظاهر یا اندازه آن تغییر كرده است (این می‌تواند نشانه اولیه‌ای از سرطان پوست باشد) یا برآمدگی‌هایی كه ظاهر شفاف و مروارید‌ مانند دارند، یا برآمدگی‌های قرمز رنگ. هر مورد مشكوكی كه در عرض 2، 3 هفته خوب نشود را باید به متخصص پوست نشان دهید.

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و سوم آبان 1387ساعت 10:12 PM  توسط  حسن نعیمی خالدی   | 

راههای تشخیص عفونت



برای تشخیص بیماریهای عفونی از 5 روش آزمایشگاهی زیر می‌توان استفاده کرد:
1- مشاهده مستقیم ارگانیسم عامل بیماری زیر میکروسکوپ
2- شناسایی آنتی‌ژن میکروب
3- جستجو برای تغییراتی که حاصل پاسخ میزبان در برابر میکروارگانیسم‌های خاص هستند.
4- شناسایی توالی‌های نوکلئوتید خاص میکروب
5- جدا کردن و شناسایی ارگانیسم از راه کشت.

مقدمه

در همه این روشها نمونه‌ای که به آزمایشگاه فرستاده می‌شود و بررسیها روی آن انجام می‌گیرد، بسته به محل عفونت و نوع عفونت وشک پزشک می‌تواند از خون ، مایع نخاعی ، ادرار ، مدفوع ، خلط و یا نمونه‌هایی از محل عفونت مثلا از پوست ، مغز ، ریه ، دستگاه گوارش و یا آبسه یا مایع و چرک خارج شده از محل عفونت ، تهیه شود.

تشخیص با مشاهده مستقیم ارگانیسم

در بسیاری از بیماریهای عفونی ، ارگانیسم بیماریزا را می‌توان با بررسی میکروسکوپی مایعات بافتی مشاهده کرد. در این روش نمونه مورد نظر بافتی را روی شیشه لام می‌کشند و بعد با روشها و رنگهای مخصوصی رنگ‌آمیزی می‌کنند و بعد زیر میکروسکوپ مشاهده می‌کنند. با رنگ‌آمیزی به روش گرم یا اسیدفاست باکتریها ، میکوباکتریها و کاندیدا را می‌توان به آسانی شناسایی نمود. قارچهای دیگر با رنگ‌آمیزی با جوهر هندی یا هیدروکسید پتاسیم قابل تشخیص هستند.

تشخیص از طریق شناسایی آنتی‌ژنهای میکرب

برخی عوامل بیماریزا را می‌توان با بررسی نمونه بافتی از لحاظ آنتی‌ژنهای میکروب شناسایی کرد. این بررسیها را می‌توان ظرف مدت کوتاهی که اغلب کمتر از یک ساعت است، انجام داد. مثلا بعضی از میکروبهای عامل مننژیت ر ا می‌توان به سرعت با شناسایی آنتی‌ژن پلی‌ساکاریدی اختصاصی در مایع مغزی نخاعی CSF (با استفاده از روش آگلوتیناسیون لاتکس) تشخیص داد. در روش ایمنوفلورسانس نیز با استفاده از پادتن‌های ضد ارگانیسمها می‌تواند عوامل بیماریزایی را شناسایی نمود. که از آن جمله عفونتهای تنفسی و هپاتیت B است.

تشخیص با بررسی پاسخهای ایمنی یا التهابی

بررسی بافتهای جدا شده یا تکه‌برداری شده به منظور ملاحظه تغییرات مرضی بافتی ، اغلب نحوه پاسخ التهابی میزبان را آشکار می‌کند. به عنوان یک اصل کلی ، ظهور گلبولهای سفید نوتروفیل در عفونت حاد باکتریایی ، ظهورگلبولهای سفید لنفوسیت در عفونتهای ویروسی ، قارچی و عفونتهای مزمن دیده می‌شود. و نوع ائوزینوفیل گلبول سفید اغلب در عفونتهای ناشی از کرمها دیده می‌شود. به همین ترتیب بررسی مایعات آلوده‌ای نظیر مایع مغزی نخاعی یا خون به شناسایی علت عفونت کمک می‌کند.
از روی پاسخهای ایمنی سلولی میزبان نیز می‌توان به برخی تشخیصها دست یافت. مثلا تست سل که روی پوست دست انجام می‌شود، نوعی پاسخ ایمنی سلولی است که مثبت شدن آن حاکی از وجود عفونت فعال یا قبلی با سل است.


برای تشخیص برخی عفونتها و بویژه عفونتهای ناشی از ارگانیسمهایی که کشت آنها مشکل است و یا برای کارکنان آزمایشگاه خطرناک است، می‌توان از این روش استفاده کرد.

تشخیص از طریق شناسایی توالی‌های نوکلئوتیدی میکروب

با استفاده از این فنون ژنتیک مولکولی ، می‌توان نمونه‌های میکرب با رشد کند و آهسته را به سرعت مشخص نمود. علاوه بر این ، این روشها قادرند به سرعت میزان کمی عوامل بیماریزا را مشخص کنند. نکته آخر این که ، با روش بررسی ژنتیکی می‌توان نشانگرهای ژنتیکی مقاومت به داروهای ضد میکروبی را شناسایی نمود که این امر در انتخاب نوع دارو مفید است.
حساسیت این روشها تشخیصهای آزمایشگاهی را متحول کرده است.

تشخیص از طریق جدا کردن ارگانیسم در محیط کشت

در این روش نمونه بافتی را در محیطهای کشت مخصوص به خود کشت می‌دهند و با رشد عامل بیماریزا ، عفونت را تشخیص می‌دهند. جدا کردن میکرب منفرد از یک ناحیه آلوده معمولا نشان دهنده آن است که عفونت ناشی از آن ارگانیسم است. با این حال اطلاعات حاصله باید بر اساس زمینه علایم بالینی تفسیر شوند. در مواردی که احتمالا نمونه‌های جدا شده حساس هستند، نمونه را باید با دقت فراوان از نظر رعایت شرایط استریل مستقیما در محیط کشت قرار داد.

جدا کردن باکتریهای بیماریزای شایع به آسانی در اکثر آزمایشگاههای بیمارستانی قابل انجام است. ولی از آنجا که تمامی ویروسهای بیماریزای قابل کشت برای رشد نیاز به سلولهای یوکاریوتیک دارند، جدا کردن ویروس پر هزینه بوده و اغلب پرزحمت و غیر معمول است.

 

+ نوشته شده در  دوشنبه پانزدهم مهر 1387ساعت 8:45 PM  توسط  حسن نعیمی خالدی   | 

وبا ( التور )

مقدمه

بيماريهاي اسهال شايعترين  بيماري مسري كشور بوده و عفونت كلرا نيز در كشوربصورت آندميك است و هر از چند گاهي بصورت اپيدمي در مي آيد تا سال 77 دوازدهمين همه گيري اين بيماري از زمان وقوع اولين  نوبت آن در سال 1344 اتفاق افتاده است . وبا يك بيماري عفوني خاص انسان است كه ببوسيله ويبريو كلرا ايجاد مي شود و سم توليد شده از آن مسوول پيدايش علائم  بيماري مي باشد. علائم بيماري در شكل كلاسيك بصورت اسهال حاد شديد است كه منجر به از دست دادن آب بدن  مي گردد در صورتيكه كم آبي و اختلال الكتروليت بيمار اصلاح شود بيماري خودبخود بهبود مي يابد. در ايران زمان شيوع بيماري از اول ارديبهشت تا آبان ماه است.

 

تاريخچه

وبا يكي از بيماريهاي با همه گيريهاي  بزرگ براي نوع بشر مي باشد . قدرت آن در مبتلا كردن ناگهاني تعداد زيادي از مردم در جوامع كه بدون درمان مي تواند  در عرض چند ساعت موجب نابود شدن انسان گردد بيماري را بصورت يك تهديد  بين المللي در آورده است. پيدايش بيماري اغلب همراه هراس در ملت ها شده است. از زمان هاي بسيار قديم تا به حال وبا هميشه در دلتاي رودخانه هاي گنگ و برهما پوترا در هند و پاكستان وجود داشته است ، در سال1817  از سرزمين اصلي خود انتشار يافته و در قرن 19 و اوايل قرن 20 بصورت همه گيري شديد، كشورهاي بسياري را آلوده كرد. از سال1961 ،  التور در بين حدااقل 98 كشور  كشور شناسايي شده است. مطالعات وسيع نشان داده كه نمي توان با منترل مرزها از ورود وبا به يك كشور جلوگيري كرد.

 

 در حال حاضر ما مي دانيم كه :

×         روشهاي درماني پيشرفته در مراكز بهداشتي مجهز مي تواند مرگ و مير  وبا را به كمتر از يك درصد كاهش دهد.

×                  واكسيناسيون و پيشگيري دارويي جمعي مردم در پيشگيري و كنترل همه گيري ها بي اثر است.

×                  كمتر از 5% علل اسهالهاي حاد را تشكيل مي دهد.

×                  بيش از 90% موارد بيماري خفيف بوده و تشخيص باليني آن از سايراسهالهاي حاد مشكل است.

×                  مخزن اصلي وبا آبهاي سطحي آلوده به مدفوع است.

×                  بيشتر در  نقاط گرم و مرطوب پيدا مي شود.

×                  در مردان بيشتر از زنان است.

×                  در مناطق آندميك ميزان بروز در كودكان بيشتر از بالغين است .

 

تعريف بيماري

تعاريف مورد مراقبت سازمان جهاني بهداشت براي بررسي همه گيري وبا 

مورد مشكوك :  در مناطقي كه وبا بومي نمي باشد مورد وقتي مشكوك به وبا است كه هر فرد 5 سال به بالا  دچار كم آبي شديد شود.( گروه درماني ج سازمان جهاني بهداشت ) يا در اثر اسهال آبكي  شديد بميرد.در مناطقي كه وبا همه گير و يا بومي است  ، مورد وقتي مشكوك به وبااست كه هر فرد 2 سال به بالا اسهال حاد آبكي داشته باشد.

مورد تاييد شده : هر فرد دچار اسهال كه ميكروب وبا از  مدفوعش جدا شده باشد.

بچه هاي زير 5 سال شامل تعريف مورد مراقبت نمي شوند چون بيشتر موارد اسهالي كه در اين گروه سني رخ مي دهد مربوط به هر عاملي مي تواند باشد . داخل كردن ايين بيماري در نظام  گزارش دهي منجر به گزارش اشتباه وبا مي شود.با وجود اين رسيدگي به اين موارد در طول رسيدگي  به موارد در طول همه گيري (اپيدمي ) و يا بگونه اي است كه افراد بزرگتر از 2 سال هنگامي كه اسهال حاد آبكي  داشته باشند بعنوان مورد وبا درمان مي شوند.

بر اساس توصيه WHO در جريان اپيدمي وبا براي كليه بيماران اقدامات تشخيصي آزمايشگاهي لازم نيست و با پيدا كردن ارگانيسم در چند بيمار بايستي بقيه بيماران را بر اساس تعريف مورد مشكوك به وبا گزارش و درمان كرد.

عامل بيماريزا

 عامل بيماري وبا ميكروبي به نام ويبريوكلرا است. ميكروب وبا مهاجم نبوده و از طريق توليد سم در روده كوچك ، اثر خود را اعمال مي كند. ويبربوها در آب به مدت 7-4 روز زنده مي مانند. آبهاي معدني بعلت خاصيت اسيدي ، سالم بوده و ويبريو قادر به زتده ماندن در آن نيست . ويبريو ها تحمل خشكي و شرايط اسيدي( PH كمتر از 5/5 ) را ندارند. بنابراين اسيد معده سد خوبي است در برابر ورود آنها به بدن است .

دوره كمون :  دوره كمون 12 ساعت تا 6 روز و معمولاً 2-1 روز است.

بيماريزايي‌

براي بيماريزايي ، بايد ميكروب از سده معده گذشته ، در روده كوچك تجمع نموده ، تكثير پيدا كرده و سم خود را ترشح كند، اين سم باعث ترشح آب و الكتروليت زياد از سلولهاي روده كوچك مي شود.اثني عشر(دوازدهه) حداقل قدرت جذب را دارد  و به نسبت طول آن ، بيشترين حجم مايع را  از اين قسمت از دست مي دهد  چون روده بزرگ بيشترين خاصيت باز جذب و كمترين قدرت ترشح رادارد ، كمتر مسوول از دست دادن مايعات است.

منابع شايع بيماري و راههاي انتقال

1-  آب آشاميدني كه توسط مدفوع آلوده شده است. يخ آلوده نيز كه ممكن است از راه اب آلوده تهيه شده باشد و يا ممكن است در ضمن توزيع آلوده شود در زمره آب آلوده است

2-  سبزيجات برگ دار كه با آب آلوده به مدفوع شسته شده باشند.

3-  غذاهاي  آلوده كه خارج از يخچال انبار بشوند، مثل شير ، برنج پخته ، عدس، سيب زميني ، لوبيا چيتي ، تخم مرغ ، مرغ با وجودي كه آلو دگي اوليه نا چيز است، باكتري ضمن انباشته شدن در سطح آلوده كننده تكثير پيدا مي كند.

4-   غذاهاي تهيه شده از آبزيان : ماهي و بخصوص صدف كه از آب آلوده گرفته شده و خام يا كم پخته ، خورده بشود.

5-  انتقال از طريق دست و وسايل آلوده به مدفوع.

علائم باليني

حدود 90% بيماران بدون علامت بوده يا اسهال خفيف دارند و فقط در 10% موارد بصورت شديد تظاهر مي كند، ولي در صورت پيدايش اسهال آبكي شديد، از اولين مدفوع شل تا شوك بدون درمان 12-4 ساعت ، و تا مرگ 18 ساعت تا چند روز بيشتر طول نمي كشد. اولين شكايت بيمار ، احساس پري و غرغر شكم است. سپس اسهال آبكي مكرر شروع شده كه در ابتدا شباهت به مدفوع آب برنجي كه به وبا نسبت داده شده است ندارد ولي بعد از چند بار اجابت مزاج ، مدفوع بعلت وجود ترشحات مخاطي ( موكوس ) در آن شبيه آب برنج شده ، بوي خود را از دست مي دهد . فقط گاهي بوي ماهي مي هد . زورپيچ (احساس دفع شديد مدفوع) وجود ندارد.

از خصوصيات وبا كه به تشخيص باليني كمك مي كند ، عبارتند از :

1-                اسهال آبكي سريعبا دفعات اجابت مزاج غير قابل شمارش  تا حدود 40 دفعه در روز .

2-              نبودن درد دل و دل پيچه.

3-             استفراغ بدون حالت تهوع قبلي.

4-               گرفتگي و درد شديد عضلات پشت ساق پا

كليه علائم و اختلالات در وبا به علت از دست دادن سريع مايع و الكتروليت( گاهي يك ليتر در ساعت ) بوده و در صورتيكه بيمار10% وزن بدن خود را از دست بدهد ، به شوك مي رود.

درمان

درمان اصلي در وبا رساندن مايعات در حد نياز به بيمار است كه با توجه به شدت كم آبي بيمار ممكن است از طريق خوراكي وبا محلول ORS و يا از طريق وريدي و با تزريق سرم انجام  شود .استفاده از أنتي بيوتيك هاي خوراكي شامل داكسي سيكلين ، تترا سيكلين ، كوتريموكسازول و يا فورازوليدون ممكن است با تجويز پزشك مصرف شود .

اما اقداماتي كه در سياست اجرايي مبارزه با وبا موثر نمي باشدو در كشور اجرا نمي شود شامل :

1-    تجويز دسته جمعي دارو.          

درمان دسته جمعي مردم با آنتي بيوتيك هاهرگز در متوقف كردن انتشار بيماري وبا موفق نبوده زيرا :

الف) شدت انتشار وبا بسيار بالا است و معمولاً تا تهيه و تجويز و تاثير داروي وبا منتشر مي شود.

ب)‌اثر دارو فقط چند روز باقي مي ماند.

ج) تمام جمعيت يك ناحيه را بايد هم زمان تحت درمان و سپس ايزوله كردتا مانع ابتلاء‌مجدد شود.

د) مشكل بتوان افرا آلوده و بدون علامت را به خوردن دارومتقاعد كرد.

            پيشگيري دارويي دسته جمعي نه تنها قادر به پيشگيري از وبا نيست بلكه منجر به پيدايش گونه هاي  مقاوم به آنتي بيوتيك شده و بيماران بد حال را از يك درمان ارزشمند بي بهره خواهد ساخت .

2-  واكسيناسيون.

واكسنهايي كه در حال حاضر در دسترس است به دلايل متعدد قادر به كنترل اپيدمي وبا نيست :

الف) اكثراً فاقد اثرات كافي هستند.       

ب) اكثراً فاقد قدرت لازم  هستند.        

ج)‌ايمني ناشي از آنها 6-3 ماه مي ماند.

 د) واكسيناسيون باعث كاهش موارد آلودگي بدون علامت نمي شود.

از همه مهمتر واكسيناسيون باعث پيدايش يك حس اطمينان كاذب در فرد واكسينه و مسئولين بهداشتي جامعه مي شودكه از آن پس ممكن است ساير اقدامات موثر را ناديده انگارند. بعلاوه بسيج ايمنسازي سبب اتلاف منابع و انحراف نيروي انساني از انجام اقدامات مفيد مي گردد. واكسنهاي جديد وبا تنها براي مسافريني كه از مناطق غير آلوده به مناطق بومي وبا مسافرت مي كنند توصيه مي شود.

3- مقررات منع عبور و مرور و بكار بستن اقدامات قرنطينه.

محدوديت تجارت و مسافرت در بين ممالك يا مناطق مختلف يك كشور نمي تواند مانع پيدايش وبا گردد حتي با انجام تمام كوشش هاي مقدور ، پيدا كردن و جداسازي همه افرا آلوده بعلت آن كه اكثريت آنها بدون علامت هستند بسيار مشكل است.

 

چگونه همه گيري وبا را سريع تر كشف كنيم؟

بررسي و گزارش موارد

بررسي مداوم اسهال ، چه موارد جديد و چه موارد تكراري اساس كشف سريع وبا است.واحد هاي بهداشتي درماني و بهورزان بايد آمار روزانه موارد اسهال را نگهداري كنند و گوش به زنگ علائم همه گيري وبا باشند.

علائمي مثل :

×                  افزايش تعداد روزانه بيماران اسهالي ، بخصوص آنهايي كه مدفوع آب برنجي دارند .

×         اسهال آبكي كه باعث از دست دادن شديد آب و املاح يا مرگ در يك فرد بالاي 5 سال بخصوص در مناطق غير بومي مي گردد.

وقتي چنين تغييراتي در تعداد و كيفيت موارد اسهال پيدا مي شود، كاركنان بهداشتي بايد فوراً و از طريق تلفن مراتب را به واحد ارجاعي مافوق يا مركز بهداشت شهرستان يا هر محل ديگري كه باين منظور مشخص شده، با ذكر نام و نام خانوادگي ، آدرس ، سن، جنس، مليت بيمار و تاريخ شروع بيماري گزارش كنند و نمونه مدفوع نيز جهت تاييد آزمايشگاهي تهيه نمايند.بايد به كساني كه در رابطه با مسافرين هستند ( مثل كارمندان بهداشتي فرودگاهها و داروخانه ها ) هشدار داد تا موارد اسهالهاي شديد را به اطلاع  مسوولين بهداشتي برسانند.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه هشتم شهریور 1387ساعت 6:14 AM  توسط  حسن نعیمی خالدی   | 

تشخیص نوین و سریع مالاریا

باور بکنید یا نکنید, دکترها به زودی قادر خواهند بود که مالاریا را در کمتر از یک دقیقه تشخیص دهند چرا که محققان تکنیک جدیدی را توسعه داده‌اند که بسیار سریع‌تر از تست‌های تشخیصی فوری (rapid diagnostic tests=RDTs) هستند.
نتایج اولیه نشان می‌دهد که این روش می‌تواند به اندازه RDTs موثر باشد و جایگزین مناسبی برای آنها قلمداد شود. مجله بیوفیزیک در آخرین شماره خود این روش را گزارش کرده است. یک گروه تحقیقاتی بین‌المللی تحت رهبری محققان دانشگاه‌های اکستر و کاونتری این تکنیک را پدید آورده‌اند که از فناوری مغناطیسی – نوری (مگنتو- اپتیک) برای ردیابی هموزوئین در خون استفاده می‌کند. هموزوئین ماده زائد حاصل از متابولیسم انگل مالاریا است. کریستال‌های هموزوئین از نظر مغناطیسی ضعیف هستند و دارای شکل مستطیلی خاصی هستند. آنها همچنین از نظر نوری دارای خاصیت دو رنگی هستند، بدین معنی که آنها نور را در امتداد طولشان قوی‌تر از پهنای‌شان جذب می‌کنند. هنگامی که در یک میدان مغناطیسی قرار بگیرند، رفتار آنها همانند یک صفحه پولاروید ضعیفی خواهد بود که در عینک‌های آفتابی استفاده می‌شود. این فناوری جدید از این خاصیت برای قرائت دقیق وجود هموزوئین در نمونه خون سود می‌برد.
در حقیقت این گروه دستگاهی را ساخته‌اند که در کمتر از یک دقیقه نتیجه مثبت یا منفی مالاریا را می‌دهد. این دستگاه جدید بطور کلی نسبت به RDTs ، از رویکرد متفاوتی استفاده می‌کند. در RDTs از یک ماده شیمیایی برای ردیابی آنتی‌ِژن‌های مربوط به انگل مالاریا استفاده می‌شود. طبق گفته پروفسور دیو نیومن محقق اصلی این طرح «نتایج اولیه مربوط به این دستگاه خیلی امیدوارکننده و فوق‌العاده هیجان‌انگیز است. ما انتظار داریم که نهایتاً دستگاهی حساس و غیرتهاجمی تولید کنیم که مقرون به صرفه بوده و کاربرد آن آسان  و برای کشورهای در حال توسعه که بیشترین نیاز را به آن دارند، مناسب باشد».
+ نوشته شده در  یکشنبه ششم مرداد 1387ساعت 0:27 AM  توسط  حسن نعیمی خالدی   | 

یه راز تاریخی و پزشکی

براى چند دهه در كرملين و كاخ هاى اروپا زمزمه هايى وجود داشت اما هرگز بيش از يك شايعه تلقى نمى شد تا اينكه اخيراَ گروهى از پزشكان اسرائيلى اعلام كرده اند كه كه يك راز پزشكى 80 ساله را حل كرده اند. تشخيص پس از مرگ دو روانكاو و يك متخصص اعصاب كه بتازگى در مجله نورولوژى اروپا چاپ شده است حاكى از آن است كه ولاديمير لنين رهبر انقلاب كبير روسيه و بنيانگذار شوروى بطور دردناك و زجرآورى در اثر بيمارى سفليس مرده است. تشخيص اين پزشكان در مورد سيفليس عصبى خزنده اى كه باعث تخريب مغز و زوال عقلى لنين در دو سال آخر عمرش شد‏، بيش از يك كنجكاوى تاريخى براى لوث كردن چهره بنيانگذار شوروى است.
اين بيمارى و چندين دهه مخفى كردن آن توسط زمامداران شوروى كه لنين را تا حد يك خدايگان در كشور نوبنياد خود تبديل كرده بودند، نمونه برجسته اى از خطر اختفاى سلامت روانى رهبرانى است كه زندگى و سرنوشت ميليونها نفر در دست آنهاست. اين بيمار و ناتوانى لنين در اداره و رهبرى كشور در مقطعى حساس از تاريخ، بر زندگى ميليونها نفر تاثير گذاشت. مقطعى كه با هرج و مرج و خلاء قدرت در شوروى همراه شد كه متاسفانه اين خلاء توسط استالين پر شد.
اين تشخيص گذشته نگر ميتنى بر اسنادى است كه بعد از سقوط اتحاد شوروى در 1991 منتشر شده است و شامل پرونده پزشكى لنين، نتايج كالبدشكافى و خاطرات پزشكان معالج لنين - كه بعد از مرگ وى در سال1922مجبور به سكوت شده بودند- مى شود. علت رسمى مرگ وى در آن زمان تصلب شرائين مغزى اعلام گرديد اما فقط 8 نفر از 28 پزشكى كه لنين را درمان كردند و در اتوپسى حاضر بودند اين گزارش را امضاء كرده اند. در هر كدام از 8 گزارش كالبد شكافى علت متفاوتى براى مرگ وى ذكر شده است كه يكى از آنها سيفليس بوده است. اثبات مرگ ناشى از سيفليس مشكل و پيچيده است زيرا اين باكترى قابل انتقال از راه آميزش جنسى در قرن 19 و اوايل قرن 20 در اروپا يسار شايع و غير قابل درمان بود و معمولاً با ساير بيماريهاى عصبى اشتباه مى شده است و بهمين جهت سيفليس را يك مقلد بزرگ ناميده اند. شايد محكم ترين دليل، تصميم تيم پزشكان معالج كه شامل متخصصين سيفليس نيز بوده است، در تجويز داروى سالوارسان Salvarsan براى درمان لنين در سال 1922است. داروى قوى سالوارسان از مشتقات آرسنيك است كه با عوارض جانبى دردناكى همراه است و فقط براى درمان سيفليس استفاده مى شده است.
جالب اينكه تمام آزمايش هاى خون كه معمول ترين و قاطع ترين راه تشخيص سفليس است از پرونده پزشكى ناپديد شده است اما آزما يش هاى كم اهميت تر مثل مايع مغزى نخاعى و ادرار وجود دارند. بعلاوه اين پزشكان تغييرات شخصيتى لينن تا چند سال قبل از آشكار شدن بيمارى بررسى كرده اند. حدود 10 تا 20 سال طول مى كشد تا سيفليس به مغز برسد. لينن حتى قبل از پيروزى انقلاب روسيه نسبت به سرو صدا بسيار حساس و كم تحمل بوده است و گاهى كنترل خود را نيز از دست مى داده است. مغز لنين كه در موسسه اى در مسكو نگهدارى مى شود مى تواند مدرك نهايى براى تشخيص باشد، اما اين پزشكان مطمئن نيستند كه مقامات رسمى روسيه اجاز بررسى علمى مستقل روى نمونه بافت مغز وى را بدهند
+ نوشته شده در  شنبه پنجم مرداد 1387ساعت 6:40 PM  توسط  حسن نعیمی خالدی   |